{"id":27,"date":"2021-07-01T09:29:09","date_gmt":"2021-07-01T09:29:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/?page_id=27"},"modified":"2021-07-01T18:29:27","modified_gmt":"2021-07-01T18:29:27","slug":"pelny-udzial-we-mszy-sw","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/pelny-udzial-we-mszy-sw\/","title":{"rendered":"Pe\u0142ny udzia\u0142 we Mszy \u015aw."},"content":{"rendered":"\r\n
Z encykliki papie\u017ca Piusa XII Mediator Dei<\/em> o liturgii<\/strong><\/h5>\r\n\r\n\r\n\r\n

II.\u00a0 \u00a0 UCZESTNICTWO WIERNYCH W OFIERZE EUCHARYSTYCZNEJ<\/strong><\/p>\r\n

\r\n\r\n <\/strong><\/p>\r\n

28. Uczestnictwo wiernych<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Trzeba wi\u0119c, Czcigodni Bracia, aby wszyscy wierni u\u015bwiadomili sobie, \u017ce ich najwy\u017cszym obowi\u0105zkiem i najwi\u0119kszym zaszczytem jest branie udzia\u0142u w Ofierze Eucharystycznej i to nie w spos\u00f3b opiesza\u0142y, niedba\u0142y, z my\u015bl\u0105 czym innym zaj\u0119t\u0105 i roztargnion\u0105, ale w spos\u00f3b gorliwy i czynny, by \u0142\u0105czyli si\u0119 jak naj\u015bci\u015blej z Najwy\u017cszym Kap\u0142anem wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Aposto\u0142a: \u201cTo\u2026 w sobie czujcie, co i w Chrystusie Jezusie, aby\u015bcie wraz z Nim i przez Niego sk\u0142adali ofiar\u0119 i wraz z Nim siebie ofiarowywali.\u201d
Zaiste Chrystus jest Kap\u0142anem, ale Kap\u0142anem dla nas, nie dla siebie, gdy\u017c sk\u0142ada Ojcu Przedwiecznemu pragnienia i wyrazy czci religijnej imieniem ca\u0142ego rodu ludzkiego, jest r\u00f3wnie\u017c i \u017certw\u0105, lecz dla nas, gdy\u017c w miejsce cz\u0142owieka obarczonego grzechem siebie samego postawi\u0142. Owe s\u0142owa Aposto\u0142a \u201cto\u2026 w sobie czujcie, co i w Chrystusie Jezusie\u201d domagaj\u0105 si\u0119 od wszystkich chrze\u015bcijan, by wzbudzili w sobie \u2013 o ile to w mocy cz\u0142owieka \u2013 te uczucia, kt\u00f3re przejmowa\u0142y dusz\u0119 Boskiego Zbawiciela, gdy sk\u0142ada\u0142 ofiar\u0119 z Siebie samego, a mianowicie uczucia g\u0142\u0119bokiej pokory ducha i najwy\u017cszego uwielbienia Majestatu Bo\u017cego, czci, chwa\u0142y i dzi\u0119kczynienia. Wymagaj\u0105 nadto od nich, by przybrali niejako postaw\u0119 ofiary, by wyrzekli si\u0119 siebie wed\u0142ug zalecenia Ewangelii, oddali si\u0119 dobrowolnie i ch\u0119tnie uczynkom pokuty, grzechy swoje znienawidzili i zado\u015b\u0107 za nie czynili. Wreszcie wymagaj\u0105 one, by\u015bmy ponie\u015bli wraz z Chrystusem \u015bmier\u0107 mistyczn\u0105 na krzy\u017cu i mogli przyswoi\u0107 sobie has\u0142o Paw\u0142owe: \u201cZ Chrystusem jestem przybity na krzy\u017cu.\u201d<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

29. Rozgraniczenie w\u0142adzy kap\u0142a\u0144skiej<\/strong><\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

Jednak chocia\u017c wierni uczestnicz\u0105 w Ofierze Eucharystycznej, nie posiadaj\u0105 tym samym w\u0142adzy kap\u0142a\u0144skiej. To koniecznie musicie jasno wyt\u0142umaczy\u0107 ludowi waszemu. Znale\u017ali si\u0119 bowiem tacy, kt\u00f3rzy zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w ju\u017c ongi\u015b pot\u0119pionych. Nauczaj\u0105 jakoby w Nowym Testamencie nazwa kap\u0142a\u0144stwa to tylko oznacza\u0142a, co przypada w udziale wszystkim odrodzonym wod\u0105 Chrztu \u015bwi\u0119tego, \u017ce przykazanie, kt\u00f3re Jezus Chrystus da\u0142 Aposto\u0142om przy Ostatniej Wieczerzy, aby czynili to, co Sam uczyni\u0142, odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a Wiernych; przeto, \u017ce dopiero p\u00f3\u017aniej powsta\u0142o hierarchiczne kap\u0142a\u0144stwo. Z tego powodu mniemaj\u0105, \u017ce ludowi przys\u0142uguje prawdziwa w\u0142adza kap\u0142a\u0144ska, a \u017ce kap\u0142an dzia\u0142a jedynie z tytu\u0142u powierzonego mu przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 stanowiska. Skutkiem tego Ofiar\u0119 Eucharystyczn\u0105 uwa\u017caj\u0105 dos\u0142ownie za \u201ckoncelebrowanie\u201d i s\u0105dz\u0105, \u017ce jest stosowniejsze, aby kap\u0142ani wraz z ludem w jego obecno\u015bci \u201ckoncelebrowali\u201d, ni\u017c \u017ceby sk\u0142adali Ofiar\u0119 prywatnie bez obecno\u015bci ludu. Jest rzecz\u0105 zbyteczn\u0105 t\u0142umaczy\u0107 jak dalece takie zwodnicze b\u0142\u0119dy sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 prawdom, kt\u00f3re ju\u017c przedtem wy\u0142o\u017cyli\u015bmy, m\u00f3wi\u0105c o miejscu nale\u017cnym kap\u0142anowi w Ciele Mistycznym Chrystusa. To jedno tylko pragniemy przypomnie\u0107, \u017ce kap\u0142an jedynie dlatego dzia\u0142a w imieniu wiernych, \u017ce zast\u0119puje osob\u0119 Jezusa Chrystusa Pana naszego, kt\u00f3ry jest G\u0142ow\u0105 wszystkich cz\u0142onk\u00f3w i za nich wszystkich si\u0119 ofiarowuje; dlatego wi\u0119c przyst\u0119puje on do o\u0142tarza jako s\u0142uga Chrystusowy, od Chrystusa ni\u017cszy, lecz wy\u017cszy od ludu. Natomiast lud, kt\u00f3ry \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie zast\u0119puje osoby Boskiego Zbawiciela ani te\u017c nie jest po\u015brednikiem mi\u0119dzy samym sob\u0105 a Bogiem, w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce sprawowa\u0107 w\u0142adzy kap\u0142a\u0144skiej.<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

30. W\u0142a\u015bciwe rozumienie powszechnego kap\u0142a\u0144stwa wiernych<\/strong><\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

To wszystko jest prawd\u0105 wiary, ale poza tym nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i wierni ofiarowuj\u0105 Bosk\u0105 Hosti\u0119 \u2013 ale w odmienny spos\u00f3b. Ju\u017c niekt\u00f3rzy Poprzednicy Nasi i Doktorzy Ko\u015bcio\u0142a nader jasno to przedstawili. \u201cNie tylko kap\u0142ani\u201d, jak pisze nie\u015bmiertelnej pami\u0119ci Innocenty III, \u201cofiarowuj\u0105, ale i ca\u0142y lud. Albowiem czego dokonuje si\u0119 konkretnie moc\u0105 w\u0142adzy kap\u0142an\u00f3w, to jest powszechnie przedmiotem pragnienia wiernych\u201d . Niech wolno b\u0119dzie przytoczy\u0107 cho\u0107 jedno z wielu zda\u0144 \u015bw. Roberta Bellarmina tycz\u0105cych si\u0119 tego zagadnienia: \u201cOfiar\u0119\u201d, powiada, \u201csk\u0142ada w pierwszym rz\u0119dzie osoba Chrystusa. Przeto owo ofiarowanie nast\u0119puj\u0105ce po konsekracji stanowi jakby za\u015bwiadczenie, \u017ce ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 przytakuje Ofierze przez Chrystusa z\u0142o\u017conej i razem z Nim ofiarowuje„<\/a>.
Obrz\u0119dy i modlitwy ofiary Eucharystycznej nie mniej jasno wyra\u017caj\u0105 i okazuj\u0105, \u017ce ofiara \u017certwy dokonuje si\u0119 przez kap\u0142an\u00f3w wraz z ludem. Nie tylko bowiem po z\u0142o\u017ceniu daniny chleba i wina kap\u0142an, zwracaj\u0105c si\u0119 do ludu, wymawia te s\u0142owa znacz\u0105ce: \u201cM\u00f3dlcie si\u0119 bracia, aby moja i wasza ofiara by\u0142a przyj\u0119ta przez Boga Ojca wszechmog\u0105cego\u201d, lecz opr\u00f3cz tego mod\u0142y, w kt\u00f3rych Bosk\u0105 Hosti\u0119 oddaje si\u0119 Bogu, s\u0105 przewa\u017cnie utrzymane w liczbie mnogiej; jest w nich niejedna wzmianka, \u017ce tak\u017ce lud uczestniczy w tej wznios\u0142ej Ofierze, jako \u017ce on j\u0105 ofiarowuje.
Czytamy np. te s\u0142owa: \u201cza kt\u00f3rych Tobie ofiarujemy i kt\u00f3rzy Ci sk\u0142adaj\u0105 t\u0119 ofiar\u0119\u2026 Prosimy Ci\u0119 przeto, Panie, aby\u015b t\u0119 ofiar\u0119 s\u0142ug twoich i ca\u0142ej rodziny twojej mi\u0142o\u015bciwie przyj\u0105\u0142\u2026 My s\u0142udzy twoi, Panie, oraz lud tw\u00f3j \u015bwi\u0119ty, ofiarujemy przedostojnemu Majestatowi twojemu, z dar\u00f3w i dobrodziejstw twoich Hosti\u0119 czyst\u0105, Hosti\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, Hosti\u0119 niepokalan\u0105\u2026\u201d.
Nie dziw, \u017ce wiernych podniesiono do takiej godno\u015bci. Dzi\u0119ki bowiem Sakramentowi Chrztu \u015bw. wierni z og\u00f3lnego tytu\u0142u staj\u0105 si\u0119 w ciele mistycznym cz\u0142onkami Chrystusa Kap\u0142ana, a znami\u0119, kt\u00f3re jest niejako wyryte w ich duszach, przeznacza ich do kultu Bo\u017cego; dlatego, stosownie do swojego stanu, bior\u0105 oni udzia\u0142 w kap\u0142a\u0144stwie samego Chrystusa. Zawsze w Ko\u015bciele katolickim rozum o\u015bwiecony przez wiar\u0119 usi\u0142owa\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119bsze, o ile to mo\u017cliwe, zrozumienie prawd Bo\u017cych. Godzi si\u0119 wi\u0119c, aby tak\u017ce lud chrze\u015bcija\u0144ski pobo\u017cnie zapyta\u0142, w jakim znaczeniu, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Kanonu, bierze udzia\u0142 w z\u0142o\u017ceniu Ofiary Eucharystycznej. By zado\u015b\u0107uczyni\u0107 temu pobo\u017cnemu pragnieniu, rzecz pokr\u00f3tce zwi\u0119\u017ale wyt\u0142umaczymy.
Mamy przede wszystkim powody bardziej zewn\u0119trzne, a mianowicie: lud bior\u0105c udzia\u0142 we Mszy \u015bw., nierzadko przeplata swe modlitwy na przemian z mod\u0142ami kap\u0142ana; a nast\u0119pnie dlatego, \u017ce nieraz przynosi kap\u0142anowi, co dawniej cz\u0119\u015bciej si\u0119 zdarza\u0142o, chleb i wino, aby zosta\u0142y przeistoczone w Cia\u0142o i Krew Chrystusa; a wreszcie dla tej przyczyny, \u017ce wierni przez ja\u0142mu\u017cn\u0119 powoduj\u0105, i\u017c kap\u0142an sk\u0142ada Bosk\u0105 Ofiar\u0119 w ich intencji.
Lecz jest wewn\u0119trzny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego o wiernych \u2013 a zw\u0142aszcza o tych, co otaczaj\u0105 o\u0142tarz \u2013 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ofiarowuj\u0105.
W tym zasadniczym zagadnieniu, dla unikni\u0119cia zgubnego b\u0142\u0119du, trzeba \u015bci\u015ble okre\u015bli\u0107 znaczenie s\u0142owa \u201cOfiarowanie\u201d. Ot\u00f3\u017c owa niekrwawa Ofiara, dzi\u0119ki kt\u00f3rej, po wym\u00f3wieniu s\u0142\u00f3w konsekracji, Chrystus przybywa na o\u0142tarz jako \u017certwa, jest dzie\u0142em samego kap\u0142ana, jako zast\u0119pcy osoby Chrystusa, a nie jako przedstawiciela wiernych. Atoli przez z\u0142o\u017cenie tej boskiej Hostii kap\u0142an przedstawia j\u0105 Bogu Ojcu jako danin\u0119 na chwa\u0142\u0119 Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej i ku po\u017cytkowi ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. W tej Ofierze, w zaw\u0119\u017conym tego s\u0142owa znaczeniu, wierni na sw\u00f3j spos\u00f3b bior\u0105 udzia\u0142 i to w dwojakim sensie: nie tylko bowiem ofiarowuj\u0105 przez r\u0119ce kap\u0142ana, ale niejako i sami wraz z nim sk\u0142adaj\u0105 Ofiar\u0119; a przez ten udzia\u0142 Ofiara ludu zalicza si\u0119 do tego samego kultu liturgicznego. \u017be wierni ofiarowuj\u0105 przez r\u0119ce kap\u0142ana, wynika to jasno z tego, \u017ce kap\u0142an zast\u0119puje przy o\u0142tarzu Chrystusa ofiarowuj\u0105cego jako G\u0142owa w imieniu wszystkich cz\u0142onk\u00f3w. Przeto s\u0142usznie si\u0119 twierdzi, \u017ce ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez Chrystusa sk\u0142ada Ofiar\u0119.
Natomiast ofiarowanie przez lud wraz z kap\u0142anem nie na tym polega, \u017ceby cz\u0142onki Ko\u015bcio\u0142a dope\u0142nia\u0142y tak samo jak kap\u0142an widzialnego obrz\u0119du liturgicznego, co wy\u0142\u0105cznie jest rzecz\u0105 kap\u0142ana do tego przez Boga upowa\u017cnionego, ale polega na tym, \u017ce lud jednoczy swe wyrazy uwielbienia, pro\u015bby, zado\u015b\u0107uczynienia i dzi\u0119kczynienia z wyrazami i intencjami kap\u0142ana \u2013 a nawet Najwy\u017cszego Kap\u0142ana, w tym celu, aby w samej Ofierze Hostii, Bogu Ojcu zosta\u0142y przedstawione w zewn\u0119trzym obrz\u0119dzie. Konieczne jest bowiem, aby obrz\u0105dek zewn\u0119trzny Ofiary z natury swej wyra\u017ca\u0142 kult wewn\u0119trzny; Ofiara za\u015b Nowego Przymierza wyra\u017ca w\u0142a\u015bnie \u00f3w najwy\u017cszy ho\u0142d, kt\u00f3ry g\u0142\u00f3wny ofiarnik Chrystusa \u2013 a wraz z Nim i przez Niego wszystkie Jego cz\u0142onki mistyczne \u2013 sk\u0142adaj\u0105 ze czci\u0105 nale\u017cn\u0105 i uwielbieniem Bogu.
Z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105 dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce te prawdy w ostatnich zw\u0142aszcza czasach zosta\u0142y nale\u017cycie wy\u015bwietlone dzi\u0119ki gorliwym studiom wielu liturgist\u00f3w. Nie mo\u017cemy jednak si\u0119 powstrzyma\u0107 od g\u0142\u0119bokiego \u017calu, \u017ce zdarzy\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przesadne t\u0142umaczenia i zniekszta\u0142cenia prawdy, niezgodne z istotnymi naukami Ko\u015bcio\u0142a.
Niekt\u00f3rzy bowiem ca\u0142kowicie nie uznaj\u0105 Mszy odprawianych prywatnie bez udzia\u0142u ludu, jakoby odbiegaj\u0105cych od pierwotnego sposobu odprawiania. Nie brak takich, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, i\u017c kap\u0142ani nie mog\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie odprawia\u0107 Mszy przy r\u00f3\u017cnych o\u0142tarzach, gdy\u017c tym sposobem rozbijaj\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, a jedno\u015b\u0107 jej na szwank nara\u017caj\u0105. R\u00f3wnie\u017c s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy posuwaj\u0105 si\u0119 tak dalego, \u017ce s\u0105dz\u0105, i\u017c trzeba, aby lud wprost potwierdzi\u0142 ofiar\u0119 i uzna\u0142 j\u0105 za wa\u017cn\u0105 po to, by uzyska\u0142a swoj\u0105 moc skuteczn\u0105.
Nies\u0142usznie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 oni do charakteru spo\u0142ecznego Ofiary Eucharystycznej. Ilekro\u0107 bowiem kap\u0142an odnawia to, czego Boski Zbawiciel na Ostatniej Wieczerzy dokona\u0142, rzeczywi\u015bcie spe\u0142nia si\u0119 Ofiara. Ta Ofiara zawsze i wsz\u0119dzie, koniecznie, i to z natury swojej, posiada charakter publiczny i spo\u0142eczny; ten bowiem, kt\u00f3ry j\u0105 sk\u0142ada, dzia\u0142a w imi\u0119 Chrystusa i wiernych, kt\u00f3rych G\u0142ow\u0105 jest Boski Zbawiciel, i Bogu j\u0105 przedk\u0142ada za Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty katolicki, tak za \u017cywych jak i za umar\u0142ych87<\/sup><\/a>. To si\u0119 dokonywa niew\u0105tpliwie zar\u00f3wno w obecno\u015bci wiernych (a pragniemy i zach\u0119camy, aby jawili si\u0119 jak najliczniej i najpobo\u017cniej), jak i w ich nieobecno\u015bci \u2013 gdy\u017c bynajmniej nie zachodzi potrzeba, aby lud zatwierdza\u0142 to, co uczyni\u0142 kap\u0142an.
Z powy\u017cszych zasad wynika jasno, \u017ce Msz\u0119 odprawia si\u0119 w imi\u0119 Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a, i \u017ce Ofiara Eucharystyczna nigdy nie pozostaje bez owoc\u00f3w nawet i spo\u0142ecznych, cho\u0107by j\u0105 kap\u0142an sprawowa\u0142 bez \u017cadnego ministranta. Niemniej jednak \u017cyczymy sobie i wymagamy \u2013 co zreszt\u0105 zawsze poleca\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty \u2013 aby \u017caden kap\u0142an nie przyst\u0119powa\u0142 do O\u0142tarza bez ministranta, kt\u00f3ry mu ma s\u0142u\u017cy\u0107 i odpowiada\u0107 wed\u0142ug Kanonu 813.<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

31. Samoofiarowanie si\u0119 wiernych<\/strong><\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

Pe\u0142na skuteczno\u015b\u0107 Ofiary, kt\u00f3r\u0105 wierni sk\u0142adaj\u0105 Ojcu Niebieskiemu we Mszy \u015bw., wymaga jeszcze jednego elementu: mianowicie koniecznym jest, by wierni samych siebie sk\u0142adali w ofierze. To po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 zreszt\u0105 nie ogranicza si\u0119 do Ofiary liturgicznej. Ksi\u0105\u017c\u0119 Aposto\u0142\u00f3w pragnie, aby\u015bmy przez to samo, \u017ce jako kamienie \u017cywe jeste\u015bmy zbudowani na Chrystusie, mogli jako \u201ckap\u0142a\u0144stwo \u015bwi\u0119te z\u0142o\u017cy\u0107 ofiary duchowne przyjemne Bogu przez Jezusa Chrystusa\u201d. A Pawe\u0142 Aposto\u0142 tymi s\u0142owy zach\u0119ca chrze\u015bcijan wszystkich czas\u00f3w: \u201cProsz\u0119 was tedy\u2026 aby\u015bcie wydawali cia\u0142a wasze na ofiar\u0119 \u017cyj\u0105c\u0105, \u015bwi\u0119t\u0105, przyjemn\u0105 Bogu, na rozumn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wasz\u0105\u201d. Lecz zw\u0142aszcza, gdy wierni jednocz\u0105 si\u0119 z liturgiczn\u0105 czynno\u015bci\u0105 tak gorliwie i pobo\u017cnie, \u017ce mo\u017cna rzeczywi\u015bcie o nich powiedzie\u0107: \u201ckt\u00f3rych wierno\u015b\u0107 jest ci wiadoma, a gorliwo\u015b\u0107 znana\u201d, i \u017ce si\u0142\u0105 rzeczy wiara ich staje si\u0119 \u017cywsza przez mi\u0142o\u015b\u0107, a pobo\u017cno\u015b\u0107 si\u0119 wzmaga i rozpala, ka\u017cdy z osobna powinien po\u015bwi\u0119ca\u0107 si\u0119 dla zapewnienia chwa\u0142y Bo\u017cej, a pragn\u0105c usilnie jak naj\u015bci\u015blej upodobni\u0107 si\u0119 do Jezusa Chrystusa um\u0119czonego w okrutnych cierpieniach, powinien ofiarowa\u0107 siebie z Najwy\u017cszym Kap\u0142anem i przez Niego, jako duchow\u0105 Hosti\u0119.
O tym r\u00f3wnie\u017c pouczaj\u0105 nas napomnienia, kt\u00f3rych Biskup w imieniu Ko\u015bcio\u0142a udziela s\u0142ugom o\u0142tarza w dniu ich \u015bwi\u0119ce\u0144: \u201cRozwa\u017cajcie co czynicie; na\u015bladujcie \u017cyciem tajemnice, kt\u00f3re sprawujecie, a odnawiaj\u0105c pami\u0105tk\u0119 \u015bmierci Pa\u0144skiej, starajcie si\u0119 umorzy\u0107 w sobie w\u0142adze i po\u017c\u0105dliwo\u015bci cia\u0142a.\u201d W podobny spos\u00f3b upominaj\u0105 Ksi\u0119gi liturgiczne chrze\u015bcijan zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 do o\u0142tarza, by uczestniczy\u0107 w Sakramencie: \u201cNiechaj przy tym o\u0142tarzu niewinno\u015b\u0107 zakwitnie, zginie pycha, z\u0142o\u015b\u0107 zd\u0142awiona b\u0119dzie, nieczysto\u015b\u0107 i wszelka zmys\u0142owo\u015b\u0107 b\u0119dzie zabita \u2013 niechaj w miejsce synogarlic z\u0142o\u017c\u0105 dar czysto\u015bci, a w miejsce go\u0142\u0119bi\u0105t ofiar\u0119 niewinno\u015bci.\u201d Gdy wi\u0119c stoimy przy o\u0142tarzu przemie\u0144my tak swojego ducha, aby cokolwiek w nim by\u0142o grzesznego ca\u0142kowicie zagas\u0142o, a cokolwiek rodzi przez Chrystusa \u017cycie nadprzyrodzone, wzmog\u0142o si\u0119 i spot\u0119\u017cnia\u0142o. W taki spos\u00f3b mamy sta\u0107 si\u0119 wraz z Hosti\u0105 Niepokalan\u0105 ofiar\u0105 mi\u0142\u0105 Ojcu Przedwiecznemu.
Za pomoc\u0105 przepis\u00f3w \u015bwi\u0119tej liturgii usi\u0142uje Ko\u015bci\u00f3\u0142 doprowadzi\u0107 te \u015bwi\u0119te zamiary do skutku mo\u017cliwie najw\u0142a\u015bciwszym sposobem. Ten cel maj\u0105 nie tylko lekcja, homilia i inne kazania kap\u0142an\u00f3w, oraz cykl tajemnic, kt\u00f3re nam w ci\u0105gu roku s\u0105 podawane do rozwa\u017cania, ale r\u00f3wnie\u017c i szaty, i zewn\u0119trzna okaza\u0142o\u015b\u0107 obrz\u0119d\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Ich celem jest: \u201cprzedstawi\u0107 nam Majestat tak wielkiej Ofiary, oraz pobudzi\u0107 umys\u0142 wiernych przez widzialne symbole religii i pobo\u017cno\u015bci do kontemplacji g\u0142\u0119bokich tajemnic ukrytych w Mszy\u201d.
Wszystkie wi\u0119c elementy liturgii ku temu zmierzaj\u0105, by dusza nasza odtworzy\u0142a w sobie obraz Boskiego Zbawiciela przez tajemnic\u0119 krzy\u017ca \u2013 wed\u0142ug owych s\u0142\u00f3w Aposto\u0142a Narod\u00f3w: \u201cZ Chrystusem przybity jestem do krzy\u017ca: \u017cyj\u0119 ju\u017c nie ja, ale \u017cyje we mnie Chrystus\u201d. Przez to stajemy si\u0119 jakby jedn\u0105 hosti\u0105 z Chrystusem ku wielkiej chwale Ojca Przedwiecznego. Ku temu wi\u0119c niechaj wierni kieruj\u0105 i podnosz\u0105 my\u015bl, sk\u0142adaj\u0105 Bosk\u0105 Ofiar\u0119 w Eucharystycznym obrz\u0119dzie.
Pisze \u015bw. Augustyn, \u017ce na O\u0142tarzu Pa\u0144skim le\u017cy nasza tajemnica, czyli sam Chrystus Pan jako g\u0142owa i znak owego zjednoczenia, przez kt\u00f3re jeste\u015bmy cia\u0142em Chrystusa i cia\u0142a jego cz\u0142onkami. Id\u0105c za my\u015bl\u0105 doktora z Hippony, \u015bw. Robert Bellarmin poucza nas, \u017ce Ofiara O\u0142tarza przedstawia ow\u0105 og\u00f3ln\u0105 ofiar\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 Chrystus Arcykap\u0142an Ofiarowuje Bogu ca\u0142e swoje Cia\u0142o Mistyczne, czyli ca\u0142\u0105 odkupion\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Nie mo\u017cna wi\u0119c wyobrazi\u0107 sobie nic s\u0142uszniejszego i nic w\u0142a\u015bciwszego ponad ofiar\u0119, w kt\u00f3rej wszyscy siebie po\u015bwi\u0119camy Ojcu Przedwiecznemu wraz z G\u0142ow\u0105 nasz\u0105, kt\u00f3ra za nas cierpia\u0142a. Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w tego\u017c Augustyna w Sakramencie O\u0142tarza Ko\u015bcio\u0142owi ods\u0142ania si\u0119 prawda, \u017ce w rzeczy przez si\u0119 ofiarowanej Ko\u015bci\u00f3\u0142 ofiaruje te\u017c siebie samego.
Niechaj wierni u\u015bwiadomi\u0105 sobie do jakiej godno\u015bci podnios\u0142a ich woda Chrztu \u015bwi\u0119tego. Niechaj si\u0119 nie zadowalaj\u0105 braniem udzia\u0142u w Ofierze Eucharystycznej z t\u0105 intencj\u0105 og\u00f3ln\u0105, kt\u00f3ra przystoi cz\u0142onkom Chrystusa i synom Ko\u015bcio\u0142a, ale niechaj sercem \u015bci\u015ble jednocz\u0105 si\u0119 z Najwy\u017cszym Kap\u0142anem oraz z jego s\u0142ugami przy o\u0142tarzu, wed\u0142ug ducha liturgii \u015bwi\u0119tej. Niechaj si\u0119 \u0142\u0105cz\u0105 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b z kap\u0142anem w chwili dokonania przeistoczenia Hostii Przenaj\u015bwi\u0119tszej. Niechaj wraz z nim j\u0105 ofiaruj\u0105, gdy kap\u0142an wymawia owe uroczyste s\u0142owa: \u201cPrzez Niego i z Nim masz Bo\u017ce Ojcze Wszechmog\u0105cy, w jedno\u015bci Ducha \u015awi\u0119tego wszelk\u0105 cze\u015b\u0107 i chwa\u0142\u0119 przez wszystkie wieki wiek\u00f3w\u201d, na kt\u00f3re to s\u0142owa lud odpowiada: Amen. I niechaj chrze\u015bcijanie nie omieszkaj\u0105 ofiarowa\u0107 i siebie samych, i swoje troski, b\u00f3le, uciski, n\u0119dze i potrzeby ze sw\u0105 Bosk\u0105 G\u0142ow\u0105 przybit\u0105 na Krzy\u017cu.<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

32. \u015arodki pobudzenia wiernych do uczestnictwa w Ofierze<\/strong><\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

Godni s\u0105 wi\u0119c pochwa\u0142y ci, kt\u00f3rzy pragn\u0105c u\u0142atwi\u0107 udzia\u0142 ludu wiernego we Mszy i zapewni\u0107 mu zbawienniejsze skutki, daj\u0105 mu do r\u0105k \u201cMsza\u0142 Rzymski\u201d. W ten spos\u00f3b wierni, zjednoczeni z kap\u0142anem, wsp\u00f3lnie si\u0119 modl\u0105 tymi samymi s\u0142owami i w tym samym duchu Ko\u015bcio\u0142a. R\u00f3wnie\u017c i ci s\u0105 godni pochwa\u0142y, kt\u00f3rzy si\u0119 staraj\u0105, aby liturgia i na zewn\u0105trz sta\u0142a si\u0119 czynno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, w kt\u00f3rej wszyscy obecni uczestnicz\u0105. Mo\u017cna to uskuteczni\u0107 w rozmaity spos\u00f3b: gdy ca\u0142y lud, wed\u0142ug rubryk i z zachowaniem nale\u017cytego porz\u0105dku, odpowiada na s\u0142owa kap\u0142ana, lub gdy lud \u015bpiewa pie\u015bni dostosowane do r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci Mszy \u015bwi\u0119tej, lub te\u017c gdy czyni jedno i drugie, wreszcie gdy przy Mszy uroczystej odpowiada na przemian na modlitwy kap\u0142ana Chrystusowego i wsp\u00f3lnie uczestniczy w \u015bpiewie liturgicznym.
Wszystkie te sposoby uczestniczenia w Ofierze wtedy jednak s\u0105 godne pochwa\u0142y i polecenia, gdy dok\u0142adnie stosuj\u0105 si\u0119 do polece\u0144 Ko\u015bcio\u0142a i rubryk. Ich celem jest przede wszystkim o\u017cywienie i podtrzymanie pobo\u017cno\u015bci wiernych i wewn\u0119trznego ich zjednoczenia z Chrystusem i Jego kap\u0142anem. Wzbudzaj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c wewn\u0119trzne uczucia i cnoty, kt\u00f3re winny upodobni\u0107 nasz\u0105 dusz\u0119 do Najwy\u017cszego Kap\u0142ana Nowego Testamentu. Jakkolwiek atoli okazuj\u0105 one na zewn\u0105trz, \u017ce Ofiara \u015bwi\u0119ta dokonana przez Po\u015brednika mi\u0119dzy Bogiem a lud\u017ami z natury swojej ma by\u0107 uwa\u017cana za Ofiar\u0119 ca\u0142ego Cia\u0142a Mistycznego, niemniej jednak nie s\u0105 one niezb\u0119dne, aby zapewni\u0107 jej charakter publiczny i wsp\u00f3lny. Poza tym spos\u00f3b Mszy dialogowanej nie mo\u017ce zaj\u0105\u0107 miejsca i zast\u0105pi\u0107 Mszy uroczystej. Ta bowiem chocia\u017c odprawiana tylko przy udziale asysty, posiada jednak szczeg\u00f3ln\u0105 godno\u015b\u0107 z powodu okaza\u0142o\u015bci i \u015bwietno\u015bci obrz\u0119d\u00f3w i ceremonii. Ta \u015bwietno\u015b\u0107 jeszcze bardziej si\u0119 wzmaga, je\u015bli lud pobo\u017cny gromadnie jest obecny, jak tego zawsze Ko\u015bci\u00f3\u0142 sobie \u017cyczy\u0142. Nale\u017cy tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce mijaj\u0105 si\u0119 z prawd\u0105 i schodz\u0105 z w\u0142a\u015bciwej drogi ci, kt\u00f3rzy, id\u0105c za zwodniczymi mniemaniami, tak\u0105 przywi\u0105zuj\u0105 wag\u0119 do tych okoliczno\u015bci i dodatkowych, i\u017c nie wahaj\u0105 si\u0119 twierdzi\u0107, \u017ce bez nich Msza \u015bw. nie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 naznaczonego jej celu. Wielu bowiem wiernych nie potrafi u\u017cywa\u0107 Msza\u0142u Rzymskiego, cho\u0107by wydanego w j\u0119zyku narodowym. Nie wszyscy s\u0105 zdolni w\u0142a\u015bciwie i jak nale\u017cy zrozumie\u0107 obrz\u0119dy i formy liturgiczne. Umys\u0142y, charaktery i temperamenty ludzi s\u0105 tak rozmaite i mi\u0119dzy sob\u0105 niepodobne, \u017ce modlitwy, \u015bpiewy i obrz\u0119dy wsp\u00f3lnie odprawiane nie mog\u0105 ich w ten sam spos\u00f3b wzruszy\u0107 i nimi pokierowa\u0107. Ponadto potrzeby i sk\u0142onno\u015bci nie s\u0105 u wszystkich jednakowe, a i u ka\u017cdego nie trwaj\u0105 bez zmiany. Kt\u00f3\u017c by wi\u0119c \u015bmia\u0142 powiedzie\u0107, trzymaj\u0105c si\u0119 wspomnianych uprzedze\u0144, \u017ce tylu chrze\u015bcijan nie mo\u017ce bra\u0107 udzia\u0142u w Ofierze Eucharystycznej i korzysta\u0107 z jej dobrodziejstw? I oni r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 korzysta\u0107 z owoc\u00f3w Mszy, cho\u0107 w inny spos\u00f3b, dla niekt\u00f3rych \u0142atwiejsze, jak np. rozwa\u017caj\u0105c tajemnice Jezusa Chrystusa, lub te\u017c spe\u0142niaj\u0105c inne \u0107wiczenia pobo\u017cnie i inne odmawiaj\u0105c modlitwy, kt\u00f3re istot\u0105 swoj\u0105 odpowiadaj\u0105 \u015bwi\u0119tym obrz\u0119dom, chocia\u017c form\u0105 si\u0119 od nich r\u00f3\u017cni\u0105.
Przeto zach\u0119camy was, Czcigodni Bracia, aby\u015bcie w waszej diecezji, lub okr\u0119gu ko\u015bcielnej jurysdykcji waszej, zechcieli urz\u0105dzi\u0107 i uporz\u0105dkowa\u0107 najw\u0142a\u015bciwsze sposoby uczestnictwa ludu w czynno\u015bciach liturgicznych, trzymaj\u0105c si\u0119 przepis\u00f3w Msza\u0142u Rzymskiego, zarz\u0105dze\u0144 \u015bwi\u0119tej Kongregacji Obrz\u0119d\u00f3w oraz Prawa Kanonicznego. Niechaj wszystko odbywa si\u0119 w nale\u017cytym porz\u0105dku i z godno\u015bci\u0105 i niechaj nie b\u0119dzie wolno nikomu, nawet kap\u0142anowi, dowolnie u\u017cywa\u0107 Ko\u015bcio\u0142a do jakich\u015b eksperyment\u00f3w. Dlatego pragniemy, aby w poszczeg\u00f3lnych diecezjach, zosta\u0142y ustanowione rady dla popierania apostolstwa liturgicznego, jak ju\u017c istniej\u0105 dla muzyki ko\u015bcielnej i ochrony sztuki, aby dzi\u0119ki waszej czujnej pieczy wszystko odbywa\u0142o si\u0119 w my\u015bl rozporz\u0105dze\u0144 Stolicy Apostolskiej.
W domach za\u015b zgromadze\u0144 zakonnych nale\u017cy si\u0119 trzyma\u0107 tego wszystkiego, co przepisuj\u0105 w\u0142asne konstytucje i nie wolno wprowadza\u0107 nowo\u015bci nie zatwierdzonych uprzednio przez wy\u017cszych prze\u0142o\u017conych.
Rozmaite i r\u00f3\u017cnorodne wi\u0119c mog\u0105 by\u0107 zewn\u0119trzne sposoby i okoliczno\u015bci, przez kt\u00f3re lud chrze\u015bcija\u0144ski uczestniczy w Ofierze Eucharystycznej i w innych obrz\u0119dach liturgicznych. Tym usilniej nale\u017cy si\u0119 stara\u0107, by jak naj\u015bci\u015blejszymi w\u0119z\u0142ami wierni obecni na Mszy \u015bwi\u0119tej \u0142\u0105czyli si\u0119 z dusz\u0105 Boskiego Zbawiciela, by \u017cycie ich stale ulega\u0142o dalszemu u\u015bwi\u0119ceniu, a chwa\u0142a Ojca Niebieskiego ustawicznie si\u0119 powi\u0119ksza\u0142a.<\/p>\r\n

Z\u00a0 Instrukcji \u015aWI\u0118TEJ KONGREgacji obrz\u0119d\u00f3w de musica sacra et sacra liturgia <\/em>o muzyce \u015bwi\u0119tej i \u015bwi\u0119tej liturgii<\/strong>
<\/span><\/h5>\r\n
Zasady szczeg\u00f3\u0142owe <\/span><\/strong><\/div>\r\n
<\/a> 1. Najwa\u017cniejsze czynno\u015bci liturgiczne, w kt\u00f3rych u\u017cywa si\u0119 muzyki sakralnej <\/span><\/strong><\/div>\r\n
<\/a> A) Msza <\/span><\/strong><\/div>\r\n
<\/a> <\/strong>a) Pewne og\u00f3lne zasady dotycz\u0105ce udzia\u0142u wiernych<\/strong> <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 22. Msza z natury swojej wymaga, by wszyscy obecni, we w\u0142a\u015bciwy sobie spos\u00f3b w niej uczestniczyli. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> a) Uczestnictwo to winno by\u0107 przede wszystkim wewn\u0119trzne.<\/i> Dokonuje si\u0119 ono przez pobo\u017cn\u0105 uwag\u0119 umys\u0142u i uczucia serca, przez kt\u00f3re wierni „maj\u0105 si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 jak naj\u015bci\u015blej z Najwy\u017cszym Kap\u0142anem\u2026 i z Nim i przez Niego sk\u0142ada\u0107 Ofiar\u0119 i razem z Nim siebie ofiarowywa\u0107”. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> b) Uczestnictwo obecnych stanie si\u0119 pe\u0142niejsze wtedy, gdy do uwagi wewn\u0119trznej do\u0142\u0105czy si\u0119 tak\u017ce udzia\u0142 zewn\u0119trzny,<\/i> wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w czynno\u015bciach zewn\u0119trznych, mianowicie w postawie cia\u0142a (kl\u0119kanie, stanie, siadanie), czynno\u015bciach obrz\u0119dowych, przede wszystkim za\u015b w odpowiedziach, modlitwie i \u015bpiewie. Pochwalaj\u0105c takie uczestnictwo, Papie\u017c Pius XII w encyklice o liturgii Mediator Dei,<\/i> tak si\u0119 og\u00f3lnie wyra\u017ca: „Nale\u017cy pochwali\u0107 d\u0105\u017c\u0105cych do tego, aby liturgia sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce na zewn\u0105trz czynno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, w kt\u00f3rej rzeczywi\u015bcie uczestnicz\u0105 wszyscy obecni. Mo\u017cna to uskuteczni\u0107 w rozmaity spos\u00f3b: albo ca\u0142y lud odpowiada na modlitwy kap\u0142ana wed\u0142ug przepis\u00f3w rubryk i z zachowaniem nale\u017cytego porz\u0105dku, albo \u015bpiewa pie\u015bni dostosowane do r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci Ofiary, albo czyni jedno i drugie, lub wreszcie przy Mszy uroczystej odpowiada na modlitwy kap\u0142ana Chrystusowego i wsp\u00f3lnie uczestniczy w \u015bpiewie liturgicznym”. Dokumenty papieskie maj\u0105 na uwadze to harmonijne uczestnictwo, gdy omawiaj\u0105 „uczestnictwo czynne” Szczeg\u00f3lny jego wz\u00f3r daj\u0105 celebrans i asystuj\u0105cy mu, gdy s\u0142u\u017c\u0105 o\u0142tarzowi z nale\u017cn\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 i z dok\u0142adnym zachowaniem rubryk i ceremonia\u0142u. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> c) Czynne uczestnictwo w stopniu doskona\u0142ym osi\u0105ga si\u0119 wtedy, gdy do\u0142\u0105cza si\u0119 uczestnictwo sakramentalne, mianowicie gdy „obecni wierni komunikuj\u0105 nie tylko przez duchowe pragnienie, lecz tak\u017ce przez sakramentalne przyj\u0119cie Eucharystii, aby otrzyma\u0107 obfitsze owoce Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary”. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> d) Poniewa\u017c za\u015b bez dostatecznego pouczenia wiernych nie mo\u017cna uzyska\u0107 ich \u015bwiadomego i czynnego uczestnictwa, warto przypomnie\u0107 m\u0105dre prawo ustanowione przez Ojc\u00f3w Soboru Trydenckiego, kt\u00f3re g\u0142osi: „\u015awi\u0119ty Sob\u00f3r nakazuje pasterzom i wszystkim, na kt\u00f3rych spoczywa troska o dusze, by cz\u0119sto, zw\u0142aszcza w niedziele i \u015bwi\u0119ta, w czasie odprawiania Mszy \u015bw. (to jest w homilii po Ewangelii, czyli wtedy, „gdy ludowi chrze\u015bcija\u0144skiemu przekazuje si\u0119 nauk\u0119 katechizmow\u0105”), sami lub przez innych wyja\u015bniali cokolwiek z tekst\u00f3w mszalnych, mi\u0119dzy innymi za\u015b, by obja\u015bniali kt\u00f3r\u0105\u015b z tajemnic tej Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary”. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 23. Rozmaitymi sposobami czynnego uczestniczenia wiernych w ofierze Mszy \u015bwi\u0119tej nale\u017cy tak kierowa\u0107, aby oddali\u0107 niebezpiecze\u0144stwo jakiegokolwiek nadu\u017cycia i aby osi\u0105gn\u0105\u0107 g\u0142\u00f3wny cel tego uczestniczenia, mianowicie pe\u0142niejsz\u0105 cze\u015b\u0107 Boga i zbudowanie wiernych. <\/span><\/div>\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
<\/a> b) Uczestnictwo wiernych w Mszach \u015bpiewanych<\/strong> <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 24. Wy\u017csz\u0105 form\u0105 odprawiania Naj\u015bwi\u0119tszej Ofiary jest Msza uroczysta,<\/i> w kt\u00f3rej po\u0142\u0105czona okaza\u0142o\u015b\u0107 ceremonii, asysty i muzyki sakralnej uzmys\u0142awia wspania\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017cych tajemnic i prowadzi dusze obecnych do pobo\u017cnej kontemplacji tych tajemnic. Stara\u0107 si\u0119 wi\u0119c nale\u017cy, by wierni nale\u017cycie doceniali ten spos\u00f3b odprawiania, odpowiednio w nim uczestnicz\u0105c, jak to ni\u017cej b\u0119dzie wskazane. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 25. Czynny udzia\u0142 wiernych we Mszy \u015bw. uroczystej mo\u017ce si\u0119 odbywa\u0107 tr\u00f3jstopniowo: <\/span><\/div>\r\n
<\/a> a) Pierwszy stopie\u0144 mamy w\u00f3wczas, gdy wszyscy wierni \u015bpiewaj\u0105 odpowiedzi liturgiczne: Amen; Et cum spiritu. tuo; Gloria tibi, Domine; Habemus ad Dominum.; Dignum et iustum est; Sed libera nos a malo; Deo gratias.<\/i> Nale\u017cy do\u0142o\u017cy\u0107 wszelkich stara\u0144, by wszyscy wierni na ca\u0142ym \u015bwiecie umieli \u015bpiewa\u0107 powy\u017csze odpowiedzi liturgiczne. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> b) Drugi stopie\u0144 mamy wtedy, gdy wszyscy wierni \u015bpiewaj\u0105 tak\u017ce cz\u0119\u015bci z Ordinarium Missae,<\/i> mianowicie: Kyrie eleison; Gloria in excelsis Deo; Credo; Sanctus \u2013 Benedictus; Agnus Dei.<\/i> Trzeba si\u0119 stara\u0107, by wierni umieli \u015bpiewa\u0107 te sta\u0142e cz\u0119\u015bci; zw\u0142aszcza wed\u0142ug prostszych melodii gregoria\u0144skich. Je\u015bli nie mo\u017cna \u015bpiewa\u0107 wszystkich cz\u0119\u015bci, wszyscy wierni mog\u0105 \u015bpiewa\u0107 \u0142atwiejsze z nich, jak Kyrie eleison; Sanctus \u2013 Benedictus; Agnus Dei<\/i>; a Gloria in excelsis Deo<\/i> oraz Credo<\/i> niech \u015bpiewa zesp\u00f3\u0142 \u015bpiewak\u00f3w (schola cantorum<\/em>).
Nale\u017cy zatroszczy\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, by wierni na ca\u0142ym \u015bwiecie nauczyli si\u0119 nast\u0119puj\u0105cych, \u0142atwiejszych melodii gregoria\u0144skich Kyrie eleison; Sanctus \u2013 Benedictus i Agnus Dei<\/i> ze Mszy XVI Gradua\u0142u Rzymskiego. Gloria in excelsis Deo,<\/i> wraz z Ite, missa est \u2013 Deo gratias<\/i> ze Mszy XV, Credo<\/i> za\u015b I lub III. Na tej drodze mo\u017cna uzyska\u0107 to, co jest tak bardzo po\u017c\u0105dane, mianowicie, by wierni na ca\u0142ym \u015bwiecie mogli okazywa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 wiar\u0119 przez czynne uczestnictwo w Ofierze Mszy \u015bw. i przez wsp\u00f3lny, radosny \u015bpiew. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> c) Trzeci stopie\u0144 osi\u0105ga si\u0119 wreszcie, gdy wszyscy uczestnicy tak s\u0105 wy\u0107wiczeni w \u015bpiewie gregoria\u0144skim, \u017ce mog\u0105 \u015bpiewa\u0107 tak\u017ce cz\u0119\u015bci zmienne Mszy \u015bw. Nale\u017cy k\u0142a\u015b\u0107 nacisk na to, by pe\u0142ne uczestnictwo w \u015bpiewie praktykowano zw\u0142aszcza w spo\u0142eczno\u015bciach zakonnych i seminariach. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 26. Nale\u017cy te\u017c wysoko ceni\u0107 Msz\u0119 \u015bpiewan\u0105,<\/i> kt\u00f3ra cho\u0107 pozbawiona pe\u0142nej wspania\u0142o\u015bci obrz\u0119d\u00f3w zdobna jest pi\u0119knem \u015bpiewu i muzyki sakralnej. W niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119ta Msza parafialna lub g\u0142\u00f3wna winna by\u0107 \u015bpiewana. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> To, co powiedziano w poprzednim numerze o uczestnictwie wiernych we Mszy uroczystej, odnosi si\u0119 tak\u017ce do Mszy \u015bpiewanej. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 27. W Mszach \u015bpiewanych, nale\u017cy mie\u0107 ponadto na uwadze: <\/span><\/div>\r\n
<\/a> a) Je\u015bli kap\u0142an z asystuj\u0105cymi wchodzi d\u0142u\u017csz\u0105 drog\u0105 do ko\u015bcio\u0142a, po prze\u015bpiewaniu Antyfony na wej\u015bcie,<\/i> mo\u017cna \u015bpiewa\u0107 wiele innych wierszy tego\u017c psalmu. W tym wypadku po ka\u017cdym wierszu, lub co dwa wiersze mo\u017cna powtarza\u0107 antyfon\u0119 i kiedy celebrans dojdzie do o\u0142tarza, przerwawszy, je\u015bli potrzeba, psalm, \u015bpiewa si\u0119 Gloria Patri<\/i> i powtarza antyfon\u0119 po raz ostatni. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> b) Po Antyfonie na Ofiarowanie<\/i> mo\u017cna \u015bpiewa\u0107 dawne gregoria\u0144skie melodie tych werset\u00f3w, kt\u00f3re kiedy\u015b po niej \u015bpiewano.
Je\u015bli za\u015b antyfona na Ofiarowanie wyj\u0119ta jest z jakiego\u015b psalmu, mo\u017cna \u015bpiewa\u0107 i inne wiersze tego\u017c psalmu. W tym wypadku po ka\u017cdym wierszu lub co dwa wiersze psalmu mo\u017cna powtarza\u0107 antyfon\u0119, a po sko\u0144czeniu Ofiarowania, ko\u0144czy si\u0119 psalm doksologi\u0105 Gloria Patri<\/i> i powtarza si\u0119 antyfon\u0119. Je\u015bli natomiast antyfona nie jest wyj\u0119ta z psalmu, mo\u017cna wybra\u0107 psalm odpowiadaj\u0105cy uroczysto\u015bci. Po zako\u0144czeniu antyfony na Ofiarowanie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c za\u015bpiewa\u0107 jaki\u015b kr\u00f3tki utw\u00f3r \u0142aci\u0144ski, kt\u00f3ry jednak ma odpowiada\u0107 tej cz\u0119\u015bci Mszy. Nie nale\u017cy go przeci\u0105ga\u0107 poza Sekret\u0119. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> c) Antyfon\u0119 na Komuni\u0119<\/i> zasadniczo winno si\u0119 \u015bpiewa\u0107 wtedy, gdy celebrans spo\u017cywa Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament. Je\u015bli za\u015b udziela si\u0119 Komunii \u015bw. wiernym, zaczyna si\u0119 \u015bpiewa\u0107 antyfon\u0119, gdy kap\u0142an udziela Komunii \u015bw. Je\u015bli antyfona na Komuni\u0119 jest wzi\u0119ta z jakiego\u015b psalmu, wolno \u015bpiewa\u0107 inne wiersze tego psalmu. W tym wypadku po ka\u017cdym wierszu lub co dwa wiersze mo\u017cna powtarza\u0107 antyfon\u0119, a po zako\u0144czeniu Komunii \u015bw., ko\u0144czy si\u0119 psalm doksologi\u0105 Gloria Patri<\/i> i powtarza antyfon\u0119. Je\u015bli natomiast antyfona nie jest wyj\u0119ta z psalmu, mo\u017cna wybra\u0107 psalm odpowiadaj\u0105cy uroczysto\u015bci i czynno\u015bci liturgicznej.
Po zako\u0144czeniu antyfony na Komuni\u0119, zw\u0142aszcza je\u015bli Komunia wiernych si\u0119 przeci\u0105ga, mo\u017cna tak\u017ce \u015bpiewa\u0107 utw\u00f3r \u0142aci\u0144ski, odpowiadaj\u0105cy \u015bwi\u0119tej czynno\u015bci.
Poza tym wierni, kt\u00f3rzy maj\u0105 przyst\u0105pi\u0107 do Komunii \u015bwi\u0119tej, mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 razem z kap\u0142anem trzy razy: Domine, non sum dignus.<\/i> <\/span><\/div>\r\n
<\/a> d) Sanctus<\/i> i Benedictus<\/i> \u0142\u0105czy si\u0119, je\u015bli si\u0119 je \u015bpiewa wed\u0142ug melodii gregoria\u0144skich; w przeciwnym wypadku Benedictus<\/i> \u015bpiewa si\u0119 po Konsekracji. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> e) W czasie Konsekracji winien umilkn\u0105\u0107 wszelki \u015bpiew, a tak\u017ce gra na organach i innych instrumentach muzycznych, je\u015bli jest taki zwyczaj. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> f) Po Konsekracji zaleca si\u0119 \u015bwi\u0119te milczenie a\u017c do „Pater noster”, chyba, \u017ce trzeba od\u015bpiewa\u0107 „Benedictus”. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> g) Gdy celebrans b\u0142ogos\u0142awi wiernych na ko\u0144cu Mszy, organy winny zamilkn\u0105\u0107; kap\u0142an za\u015b winien tak wypowiada\u0107 s\u0142owa b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, by wszyscy wierni mogli je zrozumie\u0107 d)<\/sup>.
<\/span>\r\n

d)<\/sup> Jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce celebrans powinien zaczeka\u0107 z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem na uko\u0144czenie odpowiedzi „Deo gratias”. (koment. t\u0142um.)<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>\r\n

<\/a> c) Uczestnictwo wiernych w Mszach czytanych<\/strong> <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 28. Usilnie nale\u017cy si\u0119 troszczy\u0107, aby wierni byli obecni na czytanej Mszy \u015bw. „nie jako obcy i niemi widzowie”, lecz praktykowali czynne uczestnictwo, kt\u00f3rego domaga si\u0119 tak wielka tajemnica i kt\u00f3re przynosi obfite owoce. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 29. Pierwszy spos\u00f3b uczestniczenia wiernych we Mszy czytanej istnieje wtedy, gdy ka\u017cdy uczestniczy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119,<\/i> czy to wewn\u0119trznie, \u015bledz\u0105c pobo\u017cnie g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci Mszy, czy te\u017c zewn\u0119trznie, wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych przyj\u0119tych zwyczaj\u00f3w miejscowych. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> Godnymi pochwa\u0142y w tym wzgl\u0119dzie s\u0105 zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy maj\u0105c w r\u0119ku mszalik dostosowany do ich poziomu, modl\u0105 si\u0119 razem z kap\u0142anem tymi samymi s\u0142owami Ko\u015bcio\u0142a. Nie wszyscy s\u0105 w r\u00f3wnej mierze zdolni, by m\u00f3c nale\u017cycie zrozumie\u0107 obrz\u0119dy i teksty liturgiczne, poza tym nie wszyscy maj\u0105 jednakowe potrzeby duchowe, a nawet u tych samych jednostek nie pozostaj\u0105 one bez zmiany. Tacy mog\u0105 korzysta\u0107 z innego sposobu uczestniczenia, bardziej stosownego, lub \u0142atwiejszego, mianowicie: „rozwa\u017caj\u0105c tajemnice Jezusa Chrystusa, lub te\u017c spe\u0142niaj\u0105c inne pobo\u017cne \u0107wiczenia i odmawiaj\u0105c pobo\u017cne modlitwy, kt\u00f3re istot\u0105 swoj\u0105 odpowiadaj\u0105 \u015bwi\u0119tym obrz\u0119dom, chocia\u017c r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od nich form\u0105”. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> Ponadto nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce je\u017celi gdzie\u015b istnieje zwyczaj grania na organach w czasie Mszy czytanej, podczas gdy wierni nie uczestnicz\u0105 we Mszy ani przez wsp\u00f3lne modlitwy ani przez \u015bpiew, nale\u017cy odrzuci\u0107 zwyczaj prawie nieprzerwanej gry<\/i> na organach, harmonium lub innym instrumencie muzycznym. Instrumenty te maj\u0105 milcze\u0107:
a) Od przyj\u015bcia kap\u0142ana do o\u0142tarza a\u017c do Ofiarowania.
b) Od pierwszych wezwa\u0144 przed Prefacj\u0105 a\u017c do Sanctus<\/i> w\u0142\u0105cznie.
c) Je\u017celi jest taki zwyczaj: od Konsekracji a\u017c do Pater noster.<\/i>
d) Od modlitwy Pa\u0144skiej a\u017c do Agnus Dei<\/i> w\u0142\u0105cznie; w czasie spowiedzi powszechnej przed Komuni\u0105 wiernych; w czasie Postcommunio<\/i> i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa pod koniec Mszy. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 30. Drugi spos\u00f3b uczestnictwa polega na tym, \u017ce wierni bior\u0105 udzia\u0142 w Ofierze Eucharystycznej modl\u0105c si\u0119 i \u015bpiewaj\u0105c wsp\u00f3lnie.<\/i> Nale\u017cy postara\u0107 si\u0119 o to, aby modlitwy i \u015bpiewy jak najbardziej odpowiada\u0142y poszczeg\u00f3lnym cz\u0119\u015bciom Mszy, z zachowaniem wszak\u017ce przepisu n. 14 c. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 31. Wreszcie trzeci i to doskonalszy spos\u00f3b osi\u0105ga si\u0119 wtedy, gdy wierni liturgicznie odpowiadaj\u0105<\/i> celebransowi, prowadz\u0105c z nim jak gdyby dialog i wypowiadaj\u0105c g\u0142o\u015bno cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re do nich nale\u017c\u0105<\/i>e)<\/sup>.
<\/span>\r\n

e)<\/sup>Instrukcja unika nazwy „Msza dialogowana” poniewa\u017c w tej formie Mszy wierni nie tylko odpowiadaj\u0105 celebransowi, lecz odmawiaj\u0105 niekt\u00f3re teksty razem z nim. (koment. t\u0142um.)<\/p>\r\n

Mo\u017cna rozr\u00f3\u017cni\u0107 cztery stopnie tego doskonalszego uczestnictwa: <\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n

<\/a> a) Pierwszy stopie\u0144, gdy wierni daj\u0105 celebransowi \u0142atwiejsze odpowiedzi liturgiczne, mianowicie: Amen; Et cum spiritu tuo; Deo gratias; Gloria tibi, Domine; Laus tibi, Christe; Habemus ad Dominum; Dignum et iustum est; Sed libera nos a malo<\/i>; <\/span><\/div>\r\n
<\/a> b) Drugi stopie\u0144, gdy wierni ponadto m\u00f3wi\u0105 to, co wed\u0142ug rubryk ma m\u00f3wi\u0107 ministrant,<\/i> a je\u015bli w czasie Mszy udziela si\u0119 Komunii \u015bw., odmawiaj\u0105 tak\u017ce spowied\u017a powszechn\u0105 i trzy razy Domine non sum. dignus<\/i>; <\/span><\/div>\r\n
<\/a> c) Trzeci stopie\u0144 gdy wierni recytuj\u0105 razem z kap\u0142anem cz\u0119\u015bci sta\u0142e Mszy, mianowicie: Gloria in excelsis Deo; Sanctus \u2013 Benedictus; Agnus Dei<\/i>; <\/span><\/div>\r\n
<\/a> d) Wreszcie czwarty stopie\u0144, gdy wierni razem z celebransem odmawiaj\u0105 cz\u0119\u015bci zmienne Mszy: Introit, Gradua\u0142, Offertorium i Communio.<\/i> Ten ostatni stopie\u0144 mo\u017ce by\u0107 godnie i w\u0142a\u015bciwie stosowany tylko przez grupy lepiej przygotowane. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 32. Poniewa\u017c Pater noster<\/i> jest staro\u017cytn\u0105 i stosown\u0105 modlitw\u0105 przed Komuni\u0105, we Mszach czytanych wierni mog\u0105 je recytowa\u0107 ca\u0142e razem z celebransem. Wszyscy r\u00f3wnie\u017c dodaj\u0105 Amen.<\/i> Maj\u0105 to czyni\u0107 po \u0142acinie. Wyklucza si\u0119 jakiekolwiek recytowanie w j\u0119zyku narodowym. <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 33. Podczas Mszy czytanych wierni mog\u0105 \u015bpiewa\u0107 ludowe pie\u015bni religijne z zachowaniem wszak\u017ce prawa nakazuj\u0105cego, by odpowiada\u0142y dok\u0142adnie poszczeg\u00f3lnym cz\u0119\u015bciom Mszy (por. n. 14 b). <\/span><\/div>\r\n
<\/a> 34. To wszystko, co wed\u0142ug rubryk nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno,<\/i> celebrans winien m\u00f3wi\u0107 g\u0142osem na tyle podniesionym, aby wszyscy wierni mogli dogodnie i bez trudu \u015bledzi\u0107 przebieg \u015bwi\u0119tych czynno\u015bci, zw\u0142aszcza gdy ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wielki i lud licznie zgromadzony. <\/span><\/div>\r\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z encykliki papie\u017ca Piusa XII Mediator Dei o liturgii II.\u00a0 \u00a0 UCZESTNICTWO WIERNYCH W OFIERZE EUCHARYSTYCZNEJ 28. Uczestnictwo wiernych Trzeba wi\u0119c, Czcigodni Bracia, aby wszyscy wierni u\u015bwiadomili sobie, \u017ce ich najwy\u017cszym obowi\u0105zkiem i najwi\u0119kszym zaszczytem jest branie udzia\u0142u w Ofierze Eucharystycznej i to nie w spos\u00f3b opiesza\u0142y, niedba\u0142y, z my\u015bl\u0105 czym innym zaj\u0119t\u0105 i roztargnion\u0105, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-27","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100,"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27\/revisions\/100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tradycja-swidnica.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}